# Wat is een stekkerbatterij en hoe werkt het? Zo werkt een stekkerbatterij: laden met je zonne-overschot, meten via de P1-meter, kWh en watt, en de voor- en nadelen van plug-and-play. Een stekkerbatterij is een thuisbatterij die je zelf in een stopcontact steekt. Hij laadt met stroom die je over hebt, bijvoorbeeld van zonnepanelen, en geeft die later terug aan je huis. Of dat loont, hangt af van je verbruik, je contract en de groep waarop je hem aansluit. ## Hoe werkt een stekkerbatterij? Een stekkerbatterij slaat stroom op op momenten dat je die over hebt en levert hem terug aan je woning op momenten dat je meer verbruikt dan er binnenkomt. De batterij zit met een stekker in het stopcontact en heeft een omvormer aan boord die stroom tussen de batterij en het lichtnet omzet. Zo werkt elke thuisbatterij, alleen is de aansluiting hier eenvoudiger. Het principe is hetzelfde als bij grotere systemen. Wek je meer zonnestroom op dan je op dat moment gebruikt, dan gaat dat overschot in de batterij in plaats van naar het net. Verbruik je stroom terwijl je panelen niets opleveren, dan komt die stroom eerst uit de batterij en pas daarna uit het net. Zo is het beschreven bij Milieu Centraal voor thuisbatterijen in het algemeen. Het verschil zit in de plek waar het apparaat aan je huis hangt: bij een stekkerbatterij is dat een stopcontact. Een zonnige dag met een stekkerbatterij, in vogelvlucht Moment Wat gebeurt er Waar komt je stroom vandaan Ochtend Verbruik loopt op, panelen leveren nog weinig Vooral het net, eventueel een restant uit de batterij Middag Panelen leveren meer dan je verbruikt, de batterij laadt Zonnestroom, het overschot vult de batterij Avond Panelen leveren niets meer, je kookt en zet apparaten aan Eerst de batterij, daarna het net Nacht Laag verbruik, de batterij is leeg of bijna leeg Het net, of de laatste rest uit de batterij Schematisch voorbeeld. Hoe het in jouw huis verloopt, hangt af van je verbruik en van hoe groot batterij en panelen zijn. Heb je een dynamisch contract, dan komt er een tweede werking bij: de batterij kan ook laden op momenten dat stroom goedkoop is en leveren op momenten dat hij duur is. Hoe dat uitpakt voor huishoudens zonder panelen lees je op stekkerbatterij zonder zonnepanelen. ## Hoe weet een stekkerbatterij wanneer hij moet laden? De rol van de P1-meter Een stekkerbatterij moet weten hoeveel stroom je woning op dat moment van het net haalt of eraan levert. Die informatie kan uit de slimme meter komen. Die heeft een P1-poort waar je zelf een apparaat op aansluit. Met die meting kan de batterij laden bij een overschot en leveren bij verbruik, zonder dat jij iets hoeft te schakelen. De P1-poort is een stekkeraansluiting op de slimme meter die je zelf mag gebruiken. Volgens Netbeheer Nederland kunnen consumenten daarmee hun verbruik gratis realtime uitlezen, met een simpel stekkertje en een bijpassend apparaat. Een stekkerbatterij of de aparte meter die erbij hoort, kan die gegevens gebruiken als stuursignaal. Milieu Centraal noemt de P1-meter ook als hulpmiddel om je avond- en nachtverbruik te meten, en dat cijfer heb je nodig om te bepalen hoe groot een batterij moet zijn. Niet elk model regelt dit op dezelfde manier. Sommige gebruiken de P1-poort, andere hebben een eigen meetopstelling. Kijk daarom vóór aankoop in de specificaties hoe het model bepaalt wanneer hij moet laden en leveren, en of hij bij jouw meter past. Een slimme meter is bovendien nodig voor een dynamisch contract. In stekkerbatterij kopen: waar let je op staan de specificaties die er echt toe doen. ## Stekkerbatterij hoeveel kWh: wat is het verschil tussen kWh en watt? Kilowattuur (kWh) is de capaciteit: hoeveel stroom de batterij kan opslaan. Watt (W) is het vermogen: hoeveel stroom de batterij op één moment kan opnemen of leveren. Capaciteit bepaalt hoe lang de batterij kan doorgaan, vermogen bepaalt hoe zwaar het verbruik mag zijn dat hij dekt. Je hebt beide nodig om te weten wat hij in jouw huis doet. Thuisbatterijen lopen sterk uiteen in grootte. Volgens Milieu Centraal slaat een kleine thuisaccu 2 kWh op en een grote ongeveer 20 kWh. Hoeveel kWh een stekkerbatterij heeft, verschilt per model. De fabrikant noemt zowel de capaciteit als het maximale vermogen. Let er ook op of het om de totale of de bruikbare capaciteit gaat, want die twee kunnen verschillen. Rekenvoorbeeld met aangenomen waarden, geen product: stel dat een batterij 2 kWh bruikbare capaciteit heeft. Hoe lang hij een verbruik kan dekken, volgt uit capaciteit gedeeld door vermogen. In onderstaande tabel gaan we ervan uit dat de batterij dat vermogen ook echt kan leveren en dat er geen verlies optreedt. In de praktijk gaat er altijd wat verloren, dus het is een bovengrens. Rekenvoorbeeld: hoe lang duurt 2 kWh (aanname)? Verbruik dat de batterij dekt Rekensom Duur 250 W (bijvoorbeeld koelkast, router en verlichting) 2000 Wh gedeeld door 250 W 8 uur 500 W (bijvoorbeeld tv, computer en wat verlichting) 2000 Wh gedeeld door 500 W 4 uur 1000 W (bijvoorbeeld koken op een elektrische kookplaat) 2000 Wh gedeeld door 1000 W 2 uur Aannames: 2 kWh bruikbare capaciteit, geen verlies, en een batterij die het genoemde vermogen kan leveren. Zware apparaten dekt niet elke stekkerbatterij. Wat je hieruit haalt: een grotere capaciteit met een laag vermogen dekt lange, rustige verbruiksblokken, een hoog vermogen met kleine capaciteit dekt kort en zwaar verbruik. De juiste maat hangt dus af van wanneer jij stroom verbruikt. Meet je avondverbruik en reken door wat het oplevert. Dat werk je uit in stekkerbatterij terugverdientijd. ## Kan een stekkerbatterij zomaar in het stopcontact? Fysiek wel, dat is precies het idee. Toch is een gewoon stopcontact geen vrijbrief. De batterij voedt de groep vanuit een tweede kant, wat de bedrading kan overbelasten. Daarom gelden er aandachtspunten voor de groep, de plek en het gebruik. Zie een stekkerbatterij dus niet als een gewoon huishoudapparaat, ook al lijkt de aansluiting daarop. Bij een stekkerbatterij kan stroom op één groep van twee kanten komen: vanuit het elektriciteitsnet en vanuit de batterij. Milieu Centraal legt uit dat de bedrading dan te heet kan worden, met overbelasting en zelfs brand als mogelijk gevolg. Vakmensen volgen de NEN 1010-norm en steken een batterij om die reden niet zomaar in een stopcontact. De brandweer geeft praktische adviezen. Sluit een plug-and-play thuisbatterij aan op een aparte groep die alleen door die batterij wordt gebruikt. Zet hem op de begane grond in een droge, goed geventileerde ruimte, nooit in of bij een vluchtweg zoals de gang of onder de trap, en hang een rookmelder in de ruimte. Ga er verder niet van uit dat een stekkerbatterij je woning bij een stroomstoring van stroom voorziet. Dat is een aparte eigenschap die een model expliciet moet vermelden. Registreren, verzekeren en de juiste plek staan uitgebreid beschreven op stekkerbatterij veiligheid. Lees dat voordat je iets bestelt. ## Is een stekkerbatterij handig met zonnepanelen nu het salderen stopt? Een stekkerbatterij kan met zonnepanelen helpen om meer van je eigen stroom zelf te gebruiken. Dat wordt relevanter omdat het salderen stopt per 1 januari 2027. Of het ook financieel loont, hangt af van je verbruik, de capaciteit en de aanschafprijs. Reken dat dus eerst door. Met salderen strepen je opgewekte en verbruikte stroom tegen elkaar weg. De Rijksoverheid schrijft dat mensen die elektriciteit opwekken dat vanaf 1 januari 2027 niet meer mogen verrekenen met de stroom die zij gebruiken. Voor alle stroom die je teruglevert, krijg je wel een vergoeding van je energieleverancier. Leveranciers rekenen vaak ook kosten voor het terugleveren. Vergoeding en kosten verschillen dus per contract, en dat verschil bepaalt mede wat een kWh die je zelf gebruikt waard is. Zonder salderen krijgt zelf gebruikte stroom meer gewicht. Elke kWh die je zelf gebruikt, hoef je niet in te kopen en niet terug te leveren. Een batterij verschuift dat gebruik van de middag naar de avond. De vraag of opslaan beter is dan gewoon terugleveren, werk je uit in stekkerbatterij vs terugleveren. Doe je liever een snelle indicatie voor jouw huis, ga dan naar de gratis stekkerbatterij check. Wees nuchter over de grenzen. Milieu Centraal rekent voor dat op een gemiddelde zomerdag in juni 10 panelen 15 kWh opwekken terwijl een thuisaccu van 6 kWh maar een deel kan opslaan, en dat je met een thuisbatterij niet zelfvoorzienend wordt. Ook merkt Milieu Centraal op dat een thuisbatterij vooral geld kost. Een stekkerbatterij is dus een hulpmiddel om je eigen opbrengst beter te benutten, geen oplossing voor de hele stroomrekening. ## Voor wie is een stekkerbatterij wel en niet geschikt? Een stekkerbatterij past bij huishoudens met zonnepanelen die overdag veel overhouden en 's avonds veel verbruiken, en bij huishoudens met een dynamisch contract. Minder geschikt is hij als je weinig overschot hebt, als je verbruik vooral overdag ligt, of als je stopcontact niet op een eigen groep kan draaien. Past een stekkerbatterij bij jouw situatie? Situatie Past goed Past minder goed Zonnepanelen en verbruik Veel overschot overdag, veel verbruik 's avonds Weinig overschot of verbruik vooral overdag Contract Dynamisch contract met wisselende prijzen per uur Contract met een vast tarief Aansluiting Eigen groep beschikbaar voor de batterij Alleen een gedeelde groep met zware apparaten Meter Slimme meter aanwezig, P1-poort bruikbaar Geen slimme meter of geen vrije P1-poort Doel Meer zelfverbruik en minder inkoop 's avonds Volledig zelfvoorzienend worden Een leidraad, geen uitspraak over rendement. Rendement hangt af van je eigen cijfers. Twijfel je tussen deze aanpak en een vast geïnstalleerde batterij? Lees dan stekkerbatterij vs thuisbatterij. Heb je geen panelen, dan werkt het alleen met een contract waarvan de prijs schommelt. Dat vind je op stekkerbatterij zonder zonnepanelen. Weet je nog niet zeker waar je staat? De vier vragen van de gratis check geven je een eerste indicatie. Wees ook hier nuchter. Milieu Centraal noemt een thuisbatterij een optie als je onafhankelijker van het net wilt zijn en je zelfverbruik wilt verhogen, maar ook een leuke, dure gadget. Een batterij die vaak niet vol raakt of niet leeg gaat, doet minder dan op papier. ## Wat zijn de voor- en nadelen van een stekkerbatterij? Het grootste voordeel van een stekkerbatterij is de eenvoud: je steekt hem zelf in het stopcontact en gebruikt zonnestroom later op de dag. De nadelen zijn de aansluiting op een bestaande groep, een beperkte capaciteit ten opzichte van een zonnige dag en de kosten. Onderstaande tabel zet de afwegingen naast elkaar. Voor- en nadelen van een stekkerbatterij Onderwerp Voordeel Nadeel Plaatsing Zelf te plaatsen, geen installateur nodig Aansluiting op een bestaande groep brengt overbelasting en brand als risico Zonnestroom Overschot van de middag gebruik je 's avonds Een zonnige dag levert meer op dan een kleine batterij kan opslaan Contract Werkt samen met een dynamisch contract met wisselende prijzen Vraagt een slimme meter en een contract dat de prijs volgt Salderen Zelf gebruikte stroom hoef je niet in te kopen Teruggeleverde stroom levert een vergoeding op, mogelijk met kosten Kosten Je stemt de maat af op je gemeten avondverbruik Een thuisbatterij kost vooral geld en verdient zich niet vanzelf terug Onafhankelijkheid Minder afhankelijk van het net op de avond Je bent niet zelfvoorzienend in stroom De weging verschilt per huishouden. Cijfers voor jouw huis staan in de terugverdientijd en de kostenpagina. Wat een batterij kost en waarom prijzen zo uiteenlopen, staat op stekkerbatterij kosten. Het bevat een methode om de prijs per kWh te vergelijken, zonder actuele bedragen te noemen. ## Waar lees je verder over de stekkerbatterij? Elke vervolgvraag heeft een eigen pagina: terugverdientijd, kosten, veiligheid, gebruik zonder panelen en waar je bij het kopen op let. Twee vergelijkingen zetten de stekkerbatterij naast een vast geïnstalleerde thuisbatterij en naast gewoon terugleveren. Hieronder staat in welke volgorde je ze het best leest. Begin met veiligheid, omdat de aansluiting bepaalt of het bij jouw woning kan. Reken daarna met kosten en terugverdientijd. Kijk voor je koopt naar waar je op let en, als je geen panelen hebt, naar gebruik zonder zonnepanelen. Vergelijk tot slot met een vaste thuisbatterij en met gewoon terugleveren, of start direct de gratis check. ## Veelgestelde vragen ### Wat is de betekenis van stekkerbatterij? Een stekkerbatterij is een thuisbatterij met een stekker, die je zelf in een stopcontact steekt. Je hoort ook plug-and-play thuisbatterij of plug-in batterij. Het gaat om hetzelfde soort apparaat: een batterij met omvormer zonder aparte installatie in de meterkast. ### Heb ik een P1-poort nodig voor een stekkerbatterij? Dat hangt van het model af. De P1-poort zit op de slimme meter en levert je verbruik gratis realtime aan een apparaat dat je erop aansluit. Of een stekkerbatterij dat gebruikt om te bepalen wanneer hij laadt, lees je in de specificaties. ### Hoeveel kWh moet een stekkerbatterij hebben? Dat hangt af van hoeveel stroom je 's avonds en 's nachts verbruikt en hoeveel overschot je overdag hebt. Milieu Centraal noemt de P1-meter als manier om dat avondverbruik te meten. Thuisbatterijen lopen uiteen van ongeveer 2 tot ongeveer 20 kWh. ### Kan een stekkerbatterij mijn hele huis van stroom voorzien? Ga daar niet zomaar van uit. De batterij dekt alleen het verbruik dat hij kan leveren, en dat is begrensd door zijn vermogen. Bij een stroomstoring leveren is een aparte eigenschap die je expliciet in de specificaties van het model moet zien staan. ### Wat gebeurt er als de batterij vol is en mijn zonnepanelen nog leveren? Dan gaat het overschot naar het net. Voor teruggeleverde stroom krijg je een vergoeding van je energieleverancier, maar die kan daarnaast kosten voor het terugleveren rekenen. Kijk in je contract hoe dat bij jou is geregeld. ## Bronnen - [Salderingsregeling stopt per 1 januari 2027, vergoeding en kosten voor teruglevering (Rijksoverheid)](https://www.rijksoverheid.nl/themas/klimaat-milieu-en-natuur/energie-thuis/salderingsregeling) - [Werking thuisbatterij, groep met stroom van twee kanten, capaciteit 2 tot 20 kWh en P1-meter voor avondverbruik (Milieu Centraal)](https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/zonnepanelen/thuisbatterij-zonne-energie-opslaan/) - [P1-poort van de slimme meter: gratis realtime uitlezen van je verbruik (Netbeheer Nederland)](https://www.netbeheernederland.nl/artikelen/nieuws/p1-poort-naar-snelle-energiebesparing-vaak-nog-niet-benut) - [Plug-and-play thuisbatterij op een aparte groep, plaatsing en rookmelder (Brandweer)](https://www.brandweer.nl/nieuws/thuisbatterij-met-stekker-zo-voorkom-je-brandgevaar/)